Παρασκευή 10 Φεβρουαρίου 2012

Η μετάνοια

Ακούω πολύ άσχημες εξελίξεις για τους εκπαιδευτικούς και για όλους τους Έλληνες αλλά ελπίζω ότι ο Θεός δε θα μας αφήσει αν εμείς είμαστε κοντά του με την μετάνοια। Όλα είναι παιδαγωγία του Θεού για να μετανοήσουμε। Δεν πρέπει να παραμελούμε την προσευχή γιατί αυτή θα μας δώσει δύναμη και φώτιση να πολεμήσουμε τα πάθη μας. Η προσευχή είναι ευάρεστη και ακούγεται από το Θεό όταν γίνεται με προσοχή, με αυτομεμψία, με ταπείνωση, με συμμετοχή της καρδιάς, με αγάπη και ελπίδα στο Χριστό για να μας δώσει τους καρπούς της που είναι η ειρήνη, η χαρά, η θεραπεία της ψυχής από τα πάθη, οι αρετές. Όταν προσευχόμαστε, πρέπει να διώχνουμε όλες τις σκέψεις ακόμα και αυτές που φαίνονται καλές. Να μην κάνουμε υπερβολές αλλά να έχουμε διάκριση ρωτώντας για το κάθετι τον πνευματικό μας. Να μην επιδιώκουμε πολλές συναναστροφές, πολλή εξωστρέφεια, πολυλογία, συζητήσεις που περιστρέφονται γύρω από τον εαυτό μας, κατάκριση, κακολογία, κατηγορία ότι φταίνε οι άλλοι, παράπονα, γκρίνια, καχυποψία, το να μαθαίνουμε όλα τα νέα για τους άλλους, τα κουτσομπολιά, τις αμαρτίες τους, τα λάθη τους, τις ειδήσεις, απροσεξία στις αισθήσεις, πολυφαγία γιατί όλα αυτά εμποδίζουν και δυσκολεύουν την καθαρή, καρδιακή προσευχή, την κατάνυξη και τα δάκρυα που καθαρίζουν την ψυχή. Να επιδιώκουμε μια σχέση αγάπης με το Θεό. Ό,τι κάνουμε να το κάνουμε επειδή το θέλει ο Θεός, για τη δόξα του κι όχι επειδή είναι δικό μας θέλημα ή για να αρέσουμε στους άλλους ή στον εαυτό μας. Έτσι θα έχουμε τη θεία χάρη ενεργή μέσα μας, δε θα τη σκεπάζουμε με αμαρτωλές σκέψεις που καλλιεργούν τα πάθη και θα αγαπήσουμε χριστιανικά όλους τους ανθρώπους, θα τους συγχωράμε, θα υπομένουμε τις αδυναμίες τους και τις ιδιοτροπίες τους, θα τους μεταδίδουμε τη θεία χάρη με την προσευχή μας γι' αυτούς. Να προσέχουμε και να αποφεύγουμε ακόμα και τις μικρές αμαρτίες γιατί αυτές σιγά σιγά οδηγούν και στα μεγάλα αμαρτήματα. Όταν έχουμε πόλεμο με τους λογισμούς και τα πάθη μας δεν πρέπει να καταφεύγουμε στους ανθρώπους για βοήθεια αλλά αμέσως να καταφεύγουμε στην προσευχή για βοήθεια και να τα εξομολογούμαστε όλα στον πνευματικό. Να έχουμε νήψη και να διώχνουμε αμέσως τους αμαρτωλούς λογισμούς χωρίς να πιάνουμε συζήτηση με αυτούς. Ο διάβολος φεύγει με την αδιαφορία μας γιατί είναι περήφανος και θέλει να ασχολούμαστε μαζί του και αν τον περιφρονούμε ντροπιάζεται και φεύγει. Να μη ρωτάμε ο ένας τι είπε ο πνευματικός στον άλλο γιατί ο πνευματικός συμβουλεύει διαφορετικά τον καθένα ανάλογα με τα πάθη του. Ο Θεός επιτρέπει να έχουμε πάθη και δε μας θεραπεύει αμέσως για να πολεμάμε και για να έχουμε ταπείνωση. Δε μας δίνει γρήγορα τα δώρα του γιατί θέλει πρώτα να αγωνιστούμε για να μη τα χάσουμε εύκολα όταν θα μας τα χαρίσει αλλά να τα διατηρήσουμε με ταπείνωση. Να σκεφτόμαστε το θάνατο και να ετοιμαζόμαστε με μετάνοια για την ώρα του θανάτου που οι δαίμονες θα αγωνίζονται να πάρουν την ψυχή μας. Είναι πολύ ωφέλιμο να αφιερώνουμε χρόνο για να εξετάζουμε τον εαυτό μας και να σημειώνουμε τις αμαρτίες μας. Να έχουμε καθημερινό πρόγραμμα με προσευχή και μελέτη του θελήματος του Θεού. Όλα αυτά πρέπει να τα υπενθυμίζουμε στον εαυτό μας γιατί ο διάβολος γεμίζει τη ζωή μας, τη σκέψη μας, την καρδιά μας με τόσα άσχετα και ανώφελα πράγματα που μας απομακρύνουν από το Θεό ύπουλα, σιγά σιγά και χωρίς να το καταλάβουμε. Έτσι μας οδηγεί στη λύπη, στη μοναξιά, στην κατάθλιψη, στην απελπισία, στην απογοήτευση, τη βαρεμάρα, την αμετανοησία, την εμπάθεια, την περηφάνεια, την κενοδοξία και όλα τα πάθη. Η καρδιά μας γίνεται κατοικία των δαιμόνων. Γιατί αν αμελούμε τη σωτηρία μας έρχονται περισσότερα δαιμόνια από ό,τι είχαμε πριν.

Κυριακή 22 Ιανουαρίου 2012

”Πάντα να λες, καλώς ήλθες αρρώστια, καλώς ήλθες αποτυχία, καλώς ήλθες μαρτύριο. Αυτό φέρνει την πραότητα”

Γέροντας Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης.

Το να γνωρίζουμε την πονηρία των ανθρώπων, δηλαδή το κακό που κάνουν οι άλλοι, μικρό ή μεγάλο, μας αλλοιώνει την λογική, μας εξασθενίζει τις δυνάμεις μας, διότι δενσυμμαρτυρεί με τον Θεό. Τελικά έχουμε αδιαλείπτως έναν πειρασμό μπροστά μας.Γι’ αυτό δεν πρέπει να θέλουμε να μαθαίνουμε, να γνωρίζουμε τί κάνει ο άλλος. Αν έρθουν αν μου μιλήσουν για άλλους, θα τους κλείσω το στόμα ή θα σηκωθώ να φύγω.Και αν κάποιος έρθει να μου πει τον πόνο του, θα του πω, δεν έχεις Γέροντα; στον Γέροντά σου να μιλήσεις. Και αν μου απαντήσει ότι δεν έχει, θα του πω: Να βρεις!Εγώ δεν είμαι Πνευματικός … πήγαινε να βρεις έναν Πνευματικό που θα μπορεί να σε παρακολουθεί. Ξέφυγε δηλαδή εσύ την αμαρτία του άλλου. Όσο μένεις άτρωτος απότα κακά του άλλου, τον βοηθάς.Καταστρέφεται όλως διόλου η αγάπη μας και προς τον Θεόν και προς τους ανθρώπους, εφ’ όσον αναμειγνυόμεθα στην ιδιωτική ζωή τους. Αυτή είναι υπόθεση μόνο τουαρμοδίου προσώπου και ποτέ εμού του μοναχού ή λαϊκού.
με την χαρά τους, με την λύπη τους, παρεμβαίνουν στην πορεία μας. Γι’ αυτό χρειάζεται φόβος και τρόμος, μην τυχόν και αντιδράσωμε στα προσκόμματα που μας βάζουν καιδιασαλευθή η ειρήνη του νου και της καρδιάς μας, μήπως δηλαδή προκαλέσωμε τον χωρισμό από τον Θεόν. Χρειάζεται φόβος και τρόμος, μην τυχόν και περιφρονήσω τοναδελφό μου, μην τυχόν νομίζω ότι αυτός είναι υπεύθυνος για τις συμφορές μου, διότι αυτό είναι ξεπεσμός μου από τον Θεόν. Ο άγιος Ισαάκ τονίζει: «Ουδέποτε φταίει ο άλλοςγια κάποιο παράπτωμα, πάντοτε φταις εσύ». Δεν σου φταίει ο άλλος επειδή εσύ κουράσθηκες, αμάρτησες, δυσπίστησες, αλλοιώθηκες. Βλέπεις κάποιον να τρώη με τα χέριατου και αγανακτείς. Αυτό δείχνει σαφώς ότι δεν άρχισες ακόμη την πνευματική σου ζωή. Η άσκησίς σου είναι στα προοίμια.
Το να αγαθοποιώ όσους με κακοποιούν, με οδηγεί στην ειρήνη. Διότι όλοι οι άνθρωποι τελικώς μας βάζουν προσκόμματα. Με έναν λόγο, με ένα βλέμμα, με το περπάτημά τους,
Για να μπορέσης να ξεπεράσης αυτούς του σκοπέλους, να αγαθοποιής όποιον σε κακοποιεί. Σκόρπα, όσο μπορείς, αγαθότητα. Είσαι στον κόσμο; Μπορείς να του βρειςδουλεία. Είσαι στο μοναστήρι; Εάν σε καταρασθή, να τον ευλογήσης, εάν σε χτυπήση από την δεξιά σιαγώνα, να του πης, χτύπα με και από την άλλη. Δείξε την αγάπη σου,ανάλογα με το πώς σου ανοίγει δρόμο ο ίδιος ο Θεός.
Όμως διαρκώς συμβαίνουν στην ζωή μας απρόοπτα. Έρχεσαι στο μοναστήρι για να βρης πνευματική ζωή, και συναντάς κακούς. Είναι απρόοπτο. Ζητάς κελλί από την πλευράτου μοναστηριού που δεν έχει υγρασία, το αποκτάς, διαπιστώνει όμως ότι η θάλασσα σου προκαλεί αλλεργία, οπότε δεν μπορείς να χαρής ούτε την ημέρα ούτε την νύχτα.Αμέσως θα σου πη ο λογισμός, σήκω να φύγης. Είναι απρόοπτο. Σε πλησιάζω με την ιδέα ότι είσαι καλός άνθρωπος και βλέπω ότι είσαι ανάποδος. Απρόοπτο.
Παρουσιάζονται συνεχώς απρόοπτα ενώπιόν μας, διότι έχομε θέλημα και επιθυμίες. Τα απρόοπτα είναι αντίθετα προς το θέλημα και την επιθυμία μας, γι’ αυτό και μας φαίνονταιαπρόοπτα, στην ουσία όμως δεν είναι. Διότι άνθρωπος που αγαπά τον Θεόν προσδοκά τα πάντα και λέγει πάντοτε «γενηθήτω το θέλημά σου». Θα έρθη βροχή, λαίλαπα,χαλάζι, κεραυνός; «Είη το όνομα Κυρίου ευλογημένον». Επειδή αυτά κοστίζουν στην σαρκικότητά μας, γι’ αυτό εμείς τα βλέπομε ως απρόοπτα.
Για να μην ταράσσεσαι λοιπόν κάθε φορά και στεναχωριέσαι, για να μην αγωνιάς και προβληματίζεσαι, να τα περιμένης όλα, να μπορής να υπομένης ότι έρχεται. Πάντα να λες,καλώς ήλθες αρρώστια, καλώς ήλθες αποτυχία, καλώς ήλθες μαρτύριο. Αυτό φέρνει την πραότητα, άνευ της οποίας δεν μπορεί να υπάρχη καμία πνευματική ζωή.
http://www.xristianos.gr/
http://ahdoni.blogspot.com/2012/01/blog-post_9592.html
agios-dimitrios.blogspot.com

hristospanagia3.blogspot.com

Πέμπτη 12 Ιανουαρίου 2012

Περί τῆς χαρᾶς τῆς ψυχῆς πού ἀρχίζει νά ζεῖ γιά τόν Θεό (Γ΄)

ΑΒΒΑΣ ΑΜΜΩΝΑΣ
ΔΙΗΓΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΟ ΤΟΥ – ΕΠΙΣΤΟΛΕΣ – ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΕΣ
ΜΕΡΟΣ Γ΄
Ὅποιος λοιπόν θέλει νά τιμηθεῖ μέ τίς ἀρετές αὐτές, πρέπει νά παύσει νά ἀσχολεῖται καί νά κατακρίνει ὁποιονδήποτε ἄνθρωπο, καί νά ἑτοιμάσει τόν ἑαυτό του γιά θάνατο. Καί ὅσες φορές προσεύχεται, ἄς ἐξετάζει τί τόν χωρίζει ἀπό τόν Θεό καί ἄς τό ἀπομακρύνει. Ἄς μισήσει τόν κόσμο αὐτό καί ἡ ἀγαθότης τοῦ Θεοῦ σύντομα θά τοῦ χαρίσει τίς ἀρετές. Μάθε καί τοῦτο: Κάθε ἄνθρωπος πού τρώγει καί πίνει χωρίς μέτρο ἤ πού ἀγαπᾶ κάτι τό κοσμικό, δέν πρόκειται οὔτε νά φθάσει, οὔτε κἄν νά πλησιάσει τίς ἀρετές. Ζῆ ἀπατώντας τόν ἑαυτό του.

Παρακαλῶ καθένα πού θέλει νά μετανοήσει ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, νά προφυλαχθεῖ ἀπό τήν μέθη. Αὐτή ξυπνᾶ ὅλα τά πάθη καί διώχνει ἀπό τήν ψυχή τόν φόβο τοῦ Θεοῦ. Ἐσύ ὅμως μέ ὅλη σου τήν δύναμι παρακάλεσε τόν Θεό νά σοῦ χαρίσει τόν φόβο Του, ὁπότε ἡ σφοδρή ἐπιθυμία σου πρός Αὐτόν θά ἀφανίσει ὅλα τά πάθη πού πολεμοῦν τήν ταλαίπωρη ψυχή σου καί θέλουν νά τήν ἀπομακρύνουν ἀπ’ Αὐτόν, γιά νά τήν καταλάβουν. Ἴσως γι’ αὐτό οἱ ἐχθροί πολεμοῦν μέ ὅλη τους τήν δύναμι, ὅταν κάνουν ἐπίθεση στόν ἄνθρωπο.
Μήν ἀποβλέπεις, ἀδελφέ, σέ ἀναπαύσεις, ἐνόσῳ βρίσκεσαι σωματικά σ’ αὐτόν τόν κόσμο. Οὔτε ποτέ νά ἐμπιστευθεῖς τόν ἑαυτό σου, ὅταν τόν βλέπεις νά ἡσυχάζει ἀπό τόν πόλεμο τῶν παθῶν, διότι οἱ δόλιοι ἐχθροί κρύβονται προσωρινά μέ πανουργία, μέχρις ὅτου ὁ ἄνθρωπος νομίζοντας ὅτι σταμάτησε ὁ πόλεμος, χαλαρώσει τήν ἐσωτερική ἐπαγρύπνηση. Τότε ὁρμοῦν ξαφνικά στήν ταλαίπωρη ψυχή, τήν ἁρπάζουν «ὡς στρουθίον» καί ἀφοῦ τήν κυριεύσουν, τήν ἐξευτελίζουν χωρίς ἔλεος μέ κάθε ἁμαρτία. Τήν ἐξευτελίζουν μέ ἁμαρτίες χειρότερες ἀπ’ ὅσες ἔκανε προηγουμένως καί παρακαλοῦσε νά συγχωρηθεῖ.
Ἄς σταθοῦμε λοιπόν μέ φόβο Θεοῦ καί ἄς ἀγωνισθοῦμε ν’ ἀποκτήσουμε ὅλες τίς ἀρετές, πού ἐμποδίζουν τήν κακία τῶν ἐχθρῶν. Οἱ κόποι καί οἱ μόχθοι τῆς πρόσκαιρης αὐτῆς ζωῆς ὄχι μόνο μᾶς σώζουν ἀπό τήν ἁμαρτία, ἀλλά καί ἑτοιμάζουν στεφάνια γιά τήν ψυχή, πρίν ἐγκαταλείψει τό σῶμα.
Ἄς ἀποφύγουμε, ἀδελφοί, τόν κόσμο καί τά κοσμικά ἀγαθά, γιά νά κληρονομήσουμε τά ἐπουράνια. Τά ἀγαθά τοῦ κόσμου αὐτοῦ εἶναι ὁ χρυσός, ὁ ἄργυρος, τά σπίτια, τά ἐνδύματα, πράγματα πού ὄχι μόνο μᾶς ὁδηγοῦν σέ ἁμαρτίες, ἀλλά καί πού πεθαίνοντας τά ἐγκαταλείπουμε. Ἐνῶ τά ἀγαθά τοῦ Θεοῦ εἶναι ἀμέτρητα. Εἶναι ὅσα «ὀφθαλμός οὐκ εἶδε, καί οὖς οὐκ ἤκουσε, καί ἐπί καρδίαν ἀνθρώπου οὐκ ἀνέβη» (πρβλ. Ἡσ. ξδ΄ 3 καί Α΄ Κορ. Β΄, 9). Αὐτά χαρίζει ὁ Θεός σέ ὅσους Τόν ὑπακούουν στήν πρόσκαιρη αὐτή ζωή. Καί δέν τά χαρίζει δωρεάν, ἀλλά σάν ἀμοιβή γιά τόν ἄρτο καί τό νερό καί τό ἔνδυμα πού προσέφεραν στούς φτωχούς, γιά τήν φιλανθρωπία καί τήν ἁγνότητα τοῦ σώματος, γιά τήν ἀποφυγή τῆς βλάβης τοῦ πλησίον, τήν ἀκακία τῆς καρδιᾶς καί τήν τήρηση τῶν ὑπολοίπων ἐντολῶν.
Ὅσοι φυλάγουν αὐτά, θά βροῦν ἀνάπαυση. Στόν κόσμο αὐτό θά τούς σεβαστοῦν οἱ ἄνθρωποι, καί στήν ἄλλη ζωή θ’ ἀπολαύσουν αἰώνια χαρά. Ἐνῶ ὅσοι ζοῦν μέ τά ἁμαρτωλά τους θελήματα καί δέν θέλουν νά μετανοήσουν, ἀλλά μέσα στήν ταραχή τῶν ἡδονῶν καί στήν αὐταπάτη ἁμαρτάνουν, λένε λόγια εὐτράπελα, λογομαχοῦν, δέν φοβοῦνται τήν κρίση τοῦ Θεοῦ, δέν ἐλεοῦν τούς φτωχούς καί κάνουν καί τά ὑπόλοιπα ἁμαρτήματα, θά εἶναι γεμᾶτοι μέ ντροπή καί θά τούς περιφρονοῦν οἱ ἄνθρωποι στόν κόσμο αὐτό, καί στήν ἄλλη ζωή τό ὄνειδος καί ἡ αἰσχύνη θά τούς ὁδηγήσουν στήν γέεννα τοῦ πυρός.
Ὁ Θεός ἔχει τήν δύναμη νά μᾶς ἐνισχύσει καί νά μᾶς ἀξιώσει νά προκόψουμε στίς ἐντολές Του, νά προφυλαχθοῦμε ἀπό κάθε ἁμαρτία, γιά νά μπορέσουμε νά σώθουμε τήν ὥρα τοῦ πειρασμοῦ, πού πρόκειται νά ἔλθει σέ ὅλο τόν κόσμο. Ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός δέν θά ἀργήσει, ἀλλά θά ἔλθει γιά νά ἀμείψει τόν καθένα. Τούς ἀσεβεῖς θά τούς στείλει στό αἰώνιο πῦρ, ἐνῶ στούς δικούς Του θά δώσει τόν δίκαιο μισθό. Θά εἰσέλθουν μαζί Του καί θ ἀναπαυθοῦν αἰώνια στήν βασιλεία Του. Ἀμήν.
Μή κουρασθεῖς, ἀδελφέ, νά διαβάζεις καθημερινά αὐτά. Ἴσως ἔτσι νά ἐλεηθοῦμε κι ἐμεῖς μαζί μ’ ἐκείνους πού ἔκρινε ἀξίους ὁ Χριστός. Φρόντισε, ἀγάπητε, νά τηρήσεις τίς ἐντολές πού ἀναφέραμε, γιά νά μπορέσεις νά σωθεῖς μαζί μέ τούς ἁγίους πού φύλαξαν τίς ἐντολές τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ.
Ὅποιος διαβάζει αὐτά καί δέν τά ἐφαρμόζει, μοιάζει μ’ ἐκεῖνον πού κοίταξε τό πρόσωπό του στόν καθρέπτη καί ἀμέσως ξέχασε πῶς ἦταν (πρβλ. Ἰακ. Α΄ 23-24). Ὅποιος ὅμως διαβάζει αὐτά καί τά ἐφαρμόζει, μοιάζει μέ σπόρο πού ἔπεσε σέ εὔφορη γῆ καί καρποφόρησε (πρβλ. Ματθ. ιγ΄ 8).
Ὁ Θεός ἔχει τήν δύναμη νά μᾶς συναριθμήσει μ’ ἐκείνους πού ἀκούουν καί ἐφαρμόζουν τίς ἐντολές Του, γιά νά δεχθεῖ καί ἀπό μᾶς ἀκέραιο τόν καρπό μέ τήν βοήθεια τῆς χάριτός Του, διότι σ Αὐτόν ἀνήκει πάντοτε ἡ Δύναμις καί ἡ Δόξα καί ἡ Ἐξουσία. ΑΜΗΝ.
Τέλος καί τῷ Θεῷ δόξα!
ΙΕΡΑ ΜΟΝΗ ΠΑΡΑΚΛΗΤΟΥ
ΩΡΩΠΩΣ ΑΤΤΙΚΗ
Εὐχαριστοῦμε θερμά τόν Ἡγούμενο τῆς Ἱ.Μ. Παρακλήτου γιά τήν ἄδεια δημοσίευσης ἀποσπασμάτων ἀπό τά βιβλία πού ἐκδίδει ἡ Ἱερά Μονή.
Ἱερομόναχος Σάββας Ἁγιορείτης
http://HristosPanagia3.blogspot.com

Τετάρτη 11 Ιανουαρίου 2012

Πέμπτη 5 Ιανουαρίου 2012

Ο Μεγάλος Αγιασμός

Γιά το Μεγάλο Αγιασμο και τη χρήση του
Ο Μεγαλος Αγιασμος τελεῖται κάθε χρόνο τήν 5η καί 6η Ἰανου­α­ρίου. Πολλοί εἶναι αὐτοί οἱ ὁποῖοι ρωτοῦν ἄν ὁ Ἁγιασμός αὐτός πίνεται, χρησιμοποιεῖται γιά ραντισμό, φυλάσσεται στά σπίτια καί ἄν ἀντι­καθιστᾶ τή θεία Κοινωνία.Τό κείμενο πού ἀκολουθεῖ, μεταγλωττισμένο στή νεοελληνική, ἀποτελεῖ «εἰδική γνωμοδότηση περί τοῦ θέματος τοῦ Μεγάλου Ἁγιασμοῦ, δηλ. πῶς λαμβάνεται αὐτός παρά τῶν χριστιανῶν, ἐάν φυλάσσεται καί ἐάν ἀπ' αὐτόν μεταλαμβάνουν» οἱ πιστοί, συν­τα­χθέν ὑπό τοῦ μακαριστοῦ Μητροπολίτου Πατρῶν κυροῦ Νικο­δή­μου. Ἀρχικῶς αὐτή δημοσιεύθηκε στά ΔΙΠΤΥΧΑ τοῦ ἔτους 1999 (σσ. οη΄-π΄), πρός ἐνημέρωση τῶν εὐλαβέστατων Ἐφημερίων καί πληρο­φόρη­ση τῶν πιστῶν. 1. Ὑπάρχει διαφορά ἀνάμεσα στό Μεγάλο Ἁγιασμό πού τελεῖται τήν παραμονή τῶν Θεοφανείων καί ἐκεῖνον τῆς κύριας ἡμέρας τῆς ἑορτῆς;Ὁ Μεγάλος Ἁγιασμός πού τελεῖται τήν παραμονή τῶν Θεο­φανείων καί ἀνήμερα τῆς ἑορτῆς εἶναι ἀκριβῶς ὁ ἴδιος. Ἐσφαλ­μένα κάποιοι θεωροῦν ὅτι δῆθεν τελεῖται τήν παραμονή ὁ «μικρός Ἁγιασμός» καί τήν ἑπόμενη ὁ «Μέγας». Καί στίς δύο περιπτώσεις τελεῖται ὁ Μεγάλος Ἁγιασμός.Μικρός Ἁγιασμός τελεῖται τήν πρώτη μέρα κάθε μήνα, κα­θώς καί ἐκτάκτως ὅταν τό ζητοῦν οἱ χριστιανοί σέ διάφορες περι­στά­σεις (ἐγκαίνια οἰκιῶν, καταστημάτων καί ἱδρυμάτων, σέ θεμελίωση κτισμάτων κ.λπ.). Ὁ Μεγάλος Ἁγιασμός τελεῖται μόνο δύο φορές τό χρόνο (τήν 5η καί 6η Ἰανου­α­ρίου) στό Ναό.2. Ποῦ φυλάσσεται ὁ Μέγας Ἁγιασμός καί γιά ποιό λόγο;Ὁ Μεγάλος Ἁγιασμός φυλάσσεται ὅλο τό χρόνο στό Ναό. Φυλάσσεται ὄχι ἄνευ λόγου. Καί ὁ λόγος δέν εἶναι ἄλλος, παρά γιά νά «μεταλαμβάνεται» ἀπό τούς πιστούς ὑπό ὁρισμένες συνθῆ­κες καί προϋποθέσεις. Συνηθισμένη εἶναι η περίπτωση πού ἀφορᾶ στούς διατελοῦντες ὑπό ἐπιτίμιο τοῦ Πνευματικοῦ, πού ἐμποδίζει τή συμμετοχή τους στη θεία Κοινωνία, γιά ὁρισμένο καιρό, καί εἴ­θισται νά δίδεται σέ αὐτούς, γιά εὐλογία καί παρηγοριά τους, Μέγας Ἁγιασμός. Κανένα κώλυμα δέν ὑφίσταται πρός τοῦτο, ἐφ' ὅσον μάλιστα βρίσκονται «ἐν μετανοίᾳ καί ἐξομολογήσει».Ἀπαραίτητα ὅμως πρέπει νά συνειδητοποιοῦν ὅτι ὁ Μέγας Ἁγιασμός δέν ὑποκαθιστᾶ οὔτε ἀντικαθιστᾶ τή θεία Κοινωνία τοῦ Σώματος καί τοῦ Αἵματος τοῦ Χριστοῦ, γιά τήν ὁποία ὀφείλουν μέ τή μετάνοια νά προετοιμάζονται, γιά νά ἀπαλλαγοῦν ἀπό τά κωλύματα τῆς ἁμαρτίας, ὥστε νά ἀξιωθοῦν νά κοινωνήσουν τό ταχύτερο.3. Μπορεῖ ὁ Μέγας Ἁγιασμός νά φυλάσσεται στό σπίτι καί νά πίνουν ἀπ' αὐτόν σέ καιρό ἀσθένειας ἤ γιά ἀποτροπή βασκανίας καί κάθε σατανικῆς ἐνέργειας;Ἡ ἀπάντηση εἶναι θετική. Παρέχεται ἀπ' αὐτό τοῦτο τό ἱερό κείμενο τῆς Ἀκολουθίας τοῦ Μεγάλου Ἁγιασμοῦ, πού προβλέπει «ἵνα πάντες οἱ ἀρυόμενοι καί μεταλαμβάνοντες ἔχοιεν αὐτό (τό ἡγιασμένον ὕδωρ...) πρός ἰατρείαν παθῶν, πρός ἁγιασμόν οἴκων, πρός πᾶσαν ὠφέλειαν ἐπιτήδειον», καί δή καί «δαίμοσιν ὀλέθριον, ταῖς ἐναντίαις δυνάμεσιν ἀπρόσιτον» (πρβλ. καί τή συναφή εὐχή σέ βασκανία· «φυγάδευσαν καί ἀπέλασαν πᾶσαν διαβολικήν ἐνέρ­γειαν, πᾶσαν σατανικήν ἔφοδον καί πᾶσαν ἐπιβουλήν... καί ὀφθαλ­μῶν βασκανίαν τῶν κακοποιῶν ἀνθρώπων»).Ἀναντίρρητα χειραγωγεῖται μέ τόν τρόπο αὐτό ὁ πιστός νά ἀποφεύγει ἄλλες διεξόδους («ξόρκια», μαγεῖες καί ἄλλες μεθοδεῖες τοῦ πονηροῦ), καί νά καταφεύγει στά ἔγκυρα «ἁγιάσματα» τῆς Ἐκκλησίας, ὅπως εἶναι ὁ Μέγας Ἁγιασμός, ἀλλά καί ὁ «μικρός» λεγόμενος Ἁγιασμός, ὡς συνειδητό μέλος τῆς Ἐκκλησίας, τῆς ταμειούχου τῆς θείας χάριτος, καί μέτοχος τῶν ἁγιαστικῶν της μέσων.Προϋποτίθεται βέβαια ὅτι στίς οἰκίες ὅπου φυλάσσεται ὁ Μέγας Ἁγιασμός, καί τό καντήλι θά ἀνάβει καί θά καίει ἐπιμελῶς, καί ἡ εὐλάβεια θά ὑπάρχει στά μέλη τῆς οἰκογενείας, τούς συζύγους καί τά παιδιά, καί θά ἀποφεύγεται κάθε αἰτία πού ἀπο­διώχνει τή θεία χάρη (ὅπως βλασφημίες ἤ ἄλλες ἀσχημοσύνες).4. Ποιά ἡ σχέση νηστείας καί Μεγάλου Ἁγιασμοῦ;Ἡ ἱστορική ἀρχή τοῦ Μεγάλου Ἁγιασμοῦ εἶναι ἡ ἑξῆς: Στήν ἀρχαία Ἐκκλησία τήν παραμονή τῶν Θεοφανείων -ὅπως τήν παρα­μονή τοῦ Πάσχα καί τῆς Πεντηκοστῆς- γινόταν ἡ βάπτιση τῶν Κατηχουμένων, δηλ. τῶν νέων χριστιανῶν. Τά μεσάνυχτα τελοῦ­νταν ὁ ἁγιασμός τοῦ ὕδατος γιά τήν τελετή τοῦ Βαπτίσματος· τότε εἰσήχθη ἡ συνήθεια -ὅπως μᾶς πληροφορεῖ ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος- οἱ χριστιανοί νά παίρνουν ἀπό τό ἁγιασμένο νε­ρό καί νά πίνουν ἤ νά τό μεταφέρουν στά σπίτια τους γιά εὐ­λογία καί νά τό διατηροῦν ὁλόκληρο τό χρόνο· «Διά τοῦτο καί ἐν μεσο­νυκτίῳ κατά τήν ἑορτήν ταύτην ἅπαντες ὑδρευσάμενοι, οἴκα­δε τά νάματα ἀποτίθενται, καί εἰς ἐνιαυτόν ὁλόκληρον φυλάττουσιν» (Λόγος εἰς τό ἅγιον βάπτισμα τοῦ Σωτῆρος· ΡG 49, 366).Ἀργότερα ὅμως, σέ καιρούς λειτουργικῆς παρακμῆς, ἡ ἀκο­λουθία τοῦ Ἁγιασμοῦ ἀπομονώθηκε ἀπό αὐτή τοῦ Βαπτίσματος, παρόλο πού διατήρησε πολλά στοιχεῖα του. Παρέμεινε ἡ συνή­θεια ὥστε οἱ πιστοί νά παίρνουν ἀπό τό ἁγιασμένο νερό «πρός ἁγιασμόν οἴκων», ὅπως ἀναφέρει ἡ καθαγιαστική εὐχή τοῦ Με­γάλου Ἁγιασμοῦ.
Νωρίς ἐπίσης ἐπικράτησε ἡ συνήθεια τῆς νηστείας πρίν ἀπό τήν ἑορτή τῶν Θεοφανείων, γιά δύο λόγους: Πρῶτο, οἱ δύο μεγά­λες ἑορτές τῶν Χριστουγέννων καί τῶν Θεοφανείων στήν ἀρχαία Ἐκκλησία ἦταν ἑνωμένες σέ μία, αὐτή τῶν Θεοφανείων ἤ Ἐπι­φα­νείων, πού τελοῦταν τήν 6η Ἰανουαρίου (συνήθεια πού διατη­ρεῖ­ται στήν Ἀρμενική Ἐκκλησία μέχρι σήμερα)· ὅμως ὁ ἅγιος Ἰωάν­νης ὁ Χρυσόστομος (4ος αἰ.) χώρισε τίς δύο γιορτές καί ὅρισε ἡ μέν Γέννηση τοῦ Χριστοῦ νά γιορτάζεται τήν 25η Δεκεμβρίου, ἡ δέ Βάπτιση καί φανέρωση τῆς ἁγίας Τριάδας τήν 6η Ἰανουαρίου. Πρίν ἀπό κάθε Δεσποτική ἑορτή προηγοῦνταν νηστεία γιά τήν ψυχική καί σωματική κάθαρση τῶν πιστῶν. Ἄς θυμηθοῦμε πώς ἡ νηστεία ἔχει μέσα της τό στοιχεῖο τοῦ πένθους γιά τίς ἁμαρτίες. Ἔτσι ὅταν χώρισαν οἱ δύο ἑορτές, ἡ νηστεία πού προηγοῦνταν ἀκο­λούθησε τήν ἑορτή τῶν Χριστουγέννων· γι' αὐτό ἡ Ἐκκλησία ὅρισε νά νηστεύουμε μόνο τήν παραμονή τῶν Θεοφανείων σάν προετοι­μασία γιά τήν ἑορτή, καί ὄχι περισσότερες ἡμέρες, γιατί βρι­σκόμαστε σέ ἑορταστική περίοδο, τό ἅγιο Δωδεκαήμερο.Καί δεύτερο· ἀρχαία συνήθεια ἦταν ἐπίσης αὐτοί πού θά βα­πτίζονταν νά νηστεύουν καί μαζί μέ αὐτούς οἱ Ἀνάδοχοι, οἱ συγ­γενεῖς, ἀλλά καί ἄλλοι χριστιανοί οἱ ὁποῖοι τηροῦσαν ἐθελοντικά νηστεία «ὑπέρ τῶν βαπτιζομένων». Δέν ἦταν λοιπόν δύσκολο στή συνείδηση τῶν χριστιανῶν νά συνδεθοῦν ἡ πόση τοῦ ἁγιασμοῦ καί ἡ νηστεία, χωρίς νά ὑπάρχει αἰτιώδης σχέση μεταξύ αὐτῶν.Ἔτσι λοιπόν, μεταφέροντας τό ζήτημα στή σημερινή ἐποχή μποροῦμε νά ποῦμε ὅτι οἱ τακτικῶς μεταλαμβάνοντες τῶν ἁγίων Μυστηρίων καί τηροῦντες τίς νηστεῖες τῆς Ἐκκλησίας μας, ὅπως καί τῆς 5ης Ἰανουαρίου, εἶναι ἤδη ἕτοιμοι ὥστε νά πιοῦν ἀπό τό Μεγάλο Ἁγιασμό τῆς 5ης καί 6ης Ἰανουαρίου. Σέ ἄλλη περίπτωση, ἐνδείκνυται νά τελοῦν σχετική νηστεία, ὅπως ὁρίζει σ' αὐτούς ὁ Πνευματικός τους.Τέλος ὅσοι ἐκτάκτως πίνουν ἀπό τό Μεγάλο Ἁγιασμό πού φυλάσσουν στό σπίτι τους, σέ ὧρες ἀσθενειῶν καί κινδύνων κ.λπ., μετά ἤ ἄνευ νηστείας, ἄς μήν ὑστεροῦν στήν πνευματική νηστεία ἀπέχοντες «ἀπό παντός μολυσμοῦ σαρκός τε καί πνεύματος, ἐπι­τελοῦντες ἁγιωσύνην ἐν φόβῳ Θεοῦ» (Β΄ Κορ. 7,1).
ΕΥΛΟΓΗΜΕΝΑ ΘΕΟΦΑΝΕΙΑ.
http://www.imns.gr/index.php?option=com_content&view=article&id=139:2010-01-04-20-57-44&catid=17:arthtra&Itemid=119